eraAile Danışmanlığı, aileyi oluşturan kişilerin birbirleriyle olan ilişkilerini, yaşadıkları sorunları, sorun çözme becerilerini, evlenme, ilişki süreci, ayrılık ve boşanma esnasında aile ve çocuklarla ilgili bireysel veya kişiler arasındaki sorunların üstesinden gelinmesine yardımcı olunan bir danışmanlık hizmetidir.
Aile Danışmanlığı Hizmetinin Kapsamı
Öncelikle karı koca arasındaki ve geniş ailedeki diğer bireylerle yaşanan ilişkilere dayalı sorunları kapsamaktadır. Ailenin yaşam dönemlerine uygun yeni yaşam düzenlemeleri ve çocukların bakımı gibi konular içeriğini oluşturmaktadır. Bunlara ek olarak ailenin sağlık, ekonomi, beslenme gibi yaşam kalitesini etkileyen diğer bütün yaşamsal faktörler de bu kapsama girmektedir. Aile Danışmanlığında önemli olan hizmetin içeriği ve ailenin ne şekilde ele alındığıdır. Bu hizmetten ne şekilde yararlanacağı olmaktadır. Bireysel danışmanlıktan farklı olarak ‘aile grup dinamiği’ dikkate alınarak değerlendirilmektedir. Aileyi oluşturan bireylerle aile grubu üyeleri olarak ilgilenilmektedir. Kişinin sorunları ailenin yaşadığı sorunlara dönüşme eşiğinde ise, aile danışmanlığının kapsamına girmektedir. Aile üyelerinden herhangi birinin yaşadığı sorun bütün aileyi kapsamakta ve çözüm sürecinde ailenin hepsi belirleyici bir rol taşımaktadır. İlişki boyutunda sorun yaşayan kişilerin arkadaşlık, evlilik, ayrılık ve boşanma esnasında çocuklarla ve aile ile ilgili kişisel veya kişiler arasındaki sorunların üstesinden gelmelerine yardımcı olunmaktadır.
Aile Danışmanının İlgilendiği Konular
- Çiftler arası iletişim sorunları,
- Aile çatışmaları,
- İlişki içindeki temel ihtiyaçlar,
- Çiftlerin iletişim problemleri,
- Ailede sorun çözme yöntemleri,
- Aldatma ve aldatılma (sadakatsizlik),
- Boşanma süreci ve çocuk
- Boşanma ve boşanma sonrası destek,
- Çiftlerde uzlaşma sorunu,
- Duygusal eksiklik,
- Evliliğe hazırlık
- Evlilik öncesi ve sonrası çift danışmanlığı
- Eşler arasındaki iletişim sorunları
- İş – özel hayat arasındaki sıkıntılar,
- Aile düzeninde yaşanan değişiklikler,
- İş ve ekonomik sıkıntılar,
- Ayrılık,
- Çocuk yetiştirme,
- Aile içi şiddet ve yaşam dönemlerine adaptasyon sorunları yer almaktadır.
Danışmanlığın Temel Hedefi
Aile danışmanlığının temel hedefi, aile içerisindeki iletişim problemlerini çözmek, çatışmayı azaltmak, aile etkileşim örüntülerini artırmak ve dolayısıyla aileyi fonksiyonel hale getirmektir.
Aile Danışmanı Kimdir?
Her bir aile üyesinin birbirleriyle olan ilişkilerine, yaşadıkları sorunlara ve bu sorunların çözümüne odaklanmaktadır. Bir aile içinde yaşanabilecek zihinsel ve duygusal problemlerin çözümünü sağlamayı amaçlamaktadır. Aile üyelerine danışmanlık hizmeti vermektedir. Aile danışmanlığı sadece aile bireylerine verilen bir hizmet olmaktadır. Seansların genel katılımcıları anne, baba, çocuk ve diğer aile üyeleridir. Danışman, danışmanlık sürecinde tüm aile üyeleriyle görüşebileceği gibi birkaçının katılımıyla da görüşmelerini sürdürebilmektedir. Bazı durumlarda ise aile danışmanlığı için görüşmeler bireysel katılımla ilerlemektedir.
Aile Danışmanının Görev ve Sorumlulukları Nelerdir?
- Aile içindeki rollerin ve sorumlulukların anlaşılmasını sağlamaktadır.
- Çatışma konularının tespit edilmesine yardımcı olmaktadır.
- Bireylerin etkileşiminde rol oynayan sorunları açığa çıkarmaktadır.
- Aynı zamanda aile bireylerine de bu sorunlarla ilgili farkındalık kazandırmaktadır.
- Seanslarda hangi konuların ele alınacağını belirlemek için aile üyeleriyle konuşmaktadır.
- Test, görüşme ve gözlem yolu ile aile üyeleri hakkında bilgi toplamaktadır.
- Ayrılık, boşanma, çocuk büyütme, ev yönetimi ve finansal zorluklar gibi konularda danışanlara bilgi vermektedir.
- Boşanma sonrası kişilere ve çocuklarına bu sürece olumsuz bir şekilde etkilenmeden adapte olabilmeleri için uyum programları oluşturmaktadır.
- Mesleki yeterliliklerini aşan bir durum olduğunda bireyleri gerekli ruh sağlığı uzmanlarına ya da adli kuruluşlara yönlendirmektedir.
- Sorunları yapıcı bir şekilde ele almak için beceri ve stratejiler geliştirmeye teşvik etmektedir.
- Aile bireylerine duygularını ve düşüncelerini rahatlıkla paylaşabilecekleri güvenli bir ortam oluşturmaktadır.
- Sorunlarıyla sağlıklı bir şekilde başa çıkabilmeleri için gerekli olan becerileri aileye öğretmektedir.
- Bireysel vakaları analiz etmek ve danışmanlık hizmetlerini koordine etmek için diğer danışman ve uzmanlarla görüşmektedir.
- Evlenme aşamasında olup aile kurmayı isteyen çiftlere danışmanlık hizmeti vermektedir.
- Aile içi şiddete müdahale etmek ve tekrar yaşanmasının önüne geçmek için çalışmalar yapmaktadır.
- Eşler arasında yaşanan sorunların çocukları olumsuz etkilemesinin önüne geçmeye çalışmaktadır.
- Ailenin yaşadığı ölüm, kronik hastalık, iflas gibi kriz dönemlerinde aile üyelerinin başa çıkma stratejilerini güçlendirmektedir.
- Çocukların gözaltına alınması veya tutuklanması vakalarında, mahkemelere tavsiyelerde bulunmak üzere uygun görevlilerle iletişime geçmektedir.
- Mahkeme süreçlerinde dava kararlarının şekillenmesine destek olmak amacıyla aileye danışmanlık hizmeti verebilmektedir.
Aile Danışmanlığı ve Terapi İlişkisi
Aile danışmanlığı ve aile terapisi birbirinden farklı işlevleri olan iki kavramdır. Danışmanlar, bu konuda yasal olarak yeterliliği olan kurum ve kuruluşlardan aile danışmanlığı sertifikasını almış kişilerdir. Aile danışmanları terapist değildir.
Aile üyelerinden en az birinin yaşadığı problem psikopatolojik olan bir rahatsızlıkla ilgiliyse aile danışmanı bu duruma müdahale etmemeli ve bireyi uzman psikologlara veya psikiyatristlere yönlendirmelidir.
Bu kapsamda aile danışmanları terapi yapmamakta; aile için danışmanlık hizmeti vermektedir. Ailelere sorunlarını çözme konusunda farkındalık sağlayarak ve gerekli beceriler kazandırarak rehberlik etmektedirler. Etik olarak terapiler sadece üniversitelerin psikoloji bölümlerinden mezun olmuş ve daha sonra da klinik psikoloji gibi uzmanlık unvanı kazandıran yüksek lisans programlarını tamamlamış kişiler tarafından yapılmalıdır. Bir kişi hem aile danışmanlığı üzerine eğitim almış hem de psikolog olarak çalışan biriyse aile danışmanlığında gerekli koşullarda terapi yaparak çalışması ya da bu iki kavramı bir araya getirmesi uygun olmaktadır.
Kimler Aile Danışmanı Olabilir?
Üniversitelerin psikolojik danışmanlık ve rehberlik, psikoloji, sosyoloji, çocuk gelişimi, sosyal hizmet, hemşirelik ve tıp bölümlerini bitiren bireyler, aile danışmanı olabilmektedir.