Çocuklarda Karşı Gelme Bozukluğu Nedir?

Çocuklarda karşı gelme bozukluğu, yıkıcı davranış bozukluklarından biri olarak tanımlanmaktadır. Karşı gelme- karşıt olma (inatlaşma- zıtlaşma) bozukluğu olarak adlandırılmaktadır. Otorite figürüne karşı olumsuz, tekrarlanan, giderek artan davranış biçimlerinden oluşmaktadır.

Karşı Gelme Bozukluğu DSM IV- TR Tanı Ölçütleri: En az 6 ay süren ve bu sırada aşağıdaki 4 maddenin veya daha fazlasının bulunduğu karşı gelme davranışı örüntüsüdür.

1. Sıklıkla hiddetlenir.
2. Sıklıkla büyüklerle tartışmaya girer.
3. Büyüklerin isteklerine ya da kurallarına uymaya çoğu zaman karşı gelir veya bunları reddeder.
4. Çoğu zaman, kasıtlı olarak başkalarını kızdıran şeyler yaparlar.
5. Kendi suçları için çoğu zaman başkalarını suçlarlar.
6. Çoğu zaman alıngandırlar, çabuk darılır ya da başkalarınca kolay kızdırılır.
7. Çoğu zaman kızgın ve güceniktir.
8. Çoğu zaman kincidir ve intikam almak ister.

Bu davranış bozukluğu toplumsal, okulda ya da mesleki işlevsellikte önemli derecede bozulmaya neden olur. Bu davranışlar bir psikotik bozukluk ya da duygu durum bozukluğunun gidişi sırasında ortaya çıkmamaktadır.

Çocuklarda karşı gelme bozukluğu, sıklıkla davranım bozukluğu ile karıştırılabilmektedir. Karşı gelme bozukluğu en az 6 ay devam ederken davranım bozukluğu en az 12 ay sürmektedir. Karşı gelme bozukluğu; otorite figürlerine karşı negatiflik, karşı gelme, itaatsizlik ve düşmanlık olarak tanımlanırken, davranım bozukluğu norm ve kurallara karşı şiddet veya suç işlemek olarak tanımlanır. Bununla birlikte davranım bozukluğu tanısı alan çocuklar, ilaveten karşı gelme bozukluğu tanısı almazlar. Karşı gelme bozukluğunda fiziksel saldırganlık yoktur, sözel saldırganlık ve karşı gelme söz konusudur. Davranış ve belirtiler kavga etme, zarar verme gibi fiziksel olmaya başladığında davranım bozukluğu tanısına yönelme olur.

Karşı gelme bozukluğu anne babaların en sık karşılaştığı problemlerden biridir. Toplumda görülme sıklığı yaklaşık yüzde 10 civarındadır. Ergenlik dönemi öncesinde erkek çocuklarda kız çocuklara oranla daha fazla görülür. Ergenlik döneminde her iki cinsiyette de eşit oranlarda görülür. Genellikle çocuklarda 8 yaşından önce gözlenmektedir. Aile içi şiddet ve çatışmaların yaşandığı ailelerde daha sık görülmektedir. Büyük şehirlerde, kırsal kesime göre daha fazla görülmektedir. Gelişmesinde genetik, psikolojik ve sosyolojik nedenler rol oynar.

Karşı Gelme Bozukluğunun Nedeni Nedir?

Karşı gelme bozukluğunun nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte; anne baba tutumları, çocuğun mizaç özellikleri, hayal kırıklığına uğrama, uzlaşma becerisinin kısıtlı olması, ebeveynlere güvensiz bağlanma, geniş aile, çocuğun aşırı değer görmesi, duygusal, fiziksel, cinsel istismar, aile içi şiddet, başka çocuklar tarafından korkutulma, başkalarından güçlü görünmek için korkutma, okul problemleri, çocukluk çağı depresyonu, daha fazla yetkinlik ve güç arzusu, kardeş kıskançlığı, akranlarla ilişkilerde yaşanan sorunlar, cezalandırıcı disiplin tutumları, çocuğun ebeveynlerinde psikiyatrik bozukluk olması, evlilik çatışması, ilgisiz ve eleştirici ebeveyn tutumları gibi nedenlerle ortaya çıkabilmektedir.

Ebeveynler Ne Yapmalı?

Anne babalar için karşı gelme bozukluğu ile mücadele etmek oldukça zorlayıcı olabilmektedir. Fakat ebeveynlerin çocuklarının her davranışını eleştirmekten ve her davranışının nedenini araştırmaktan vazgeçmeleri gerekmektedir. Çocuğun olumlu davranışları zaman geçirmeden ödüllendirilmelidir. Çocuğa değerli bir birey olduğu hissettirilmelidir. Sürekli olarak anne babalar tarafından konulan kurallara uymak zorunda kalmak çocuklar için sıkıntı veren bir durumdur. Karşı gelme bozukluğu tanısı çocuk psikiyatristleri tarafından konulmaktadır. Karşıt olma- karşı gelme bozukluğu tedavisinde ilaç tedavisinin yeri hemen hemen hemen yoktur. Karşı gelme bozukluğunun çözümünde; bireysel davranışçı terapi, aile danışmanlığı, anne baba eğitimi ve okul iş birliği yöntemleri uygulanmaktadır.